Skip to main content

01/09/2026 - Khác

Khỉ mangabey leo thân cây thẳng đứng nhờ độ linh hoạt bàn chân — thách thức giả thuyết về tiến hóa dáng đi tổ tiên loài người

Các nhà nghiên cứu Đại học Ohio State quay phim khỉ mangabey bồ hóng (sooty mangabey) hoang dã tại Vườn quốc gia Taï (Bờ Biển Ngà) khi chúng leo thẳng đứng lên các thân cây nhỏ để trốn, kiếm ăn hoặc ngủ. Loài này không có mắt cá chân linh hoạt như tinh tinh, nhưng bù lại có thể gập mạnh ở giữa bàn chân (midfoot) tới 46 độ khi leo — gần bằng góc gập 45 độ ở mắt cá chân của tinh tinh khi leo cây.

Phát hiện cho thấy không nhất thiết phải có cấu trúc bàn chân "tiến bộ" như vượn người mới leo cây thành thạo, vì có những loài khỉ vẫn leo hiệu quả tương đương theo cách khác. Điều này gợi ý tổ tiên chung của người và tinh tinh có thể đã là loài leo trèo thẳng đứng thành thạo bất kể cấu trúc bàn chân cụ thể ra sao, góp phần vào tranh luận về cách di chuyển của các loài linh trưởng cổ. Nghiên cứu công bố trên PNAS.

Nguồn:

Giải mã bộ gen cỏ tổ tiên hé lộ cách nhiễm sắc thể họ Hòa thảo tiến hóa

Nhóm nghiên cứu quốc tế công bố bộ gen hoàn chỉnh của Streptochaeta spicata — một loài cỏ được xem là đại diện gần với tổ tiên của cả họ Hòa thảo (Poaceae, bao gồm lúa, ngô, lúa mì...). Từ đó, họ dựng lại được bộ nhiễm sắc thể tổ tiên (ancestral karyotype) của nhóm cỏ, cho thấy cách các nhiễm sắc thể được sắp xếp lại qua các đợt nhân đôi bộ gen, hiện tượng "trội gen phụ" (subgenome dominance) sau nhân đôi, và nguồn gốc tiến hóa của cấu trúc bông nhỏ (spikelet) đặc trưng ở cỏ.

Vì lúa, ngô, lúa mì và nhiều cây lương thực chủ lực đều thuộc họ Hòa thảo, hiểu rõ lịch sử tiến hóa bộ gen tổ tiên giúp lý giải vì sao các loài cỏ hiện đại có cấu trúc di truyền và đặc điểm sinh sản khác nhau, đồng thời cung cấp nền tảng tham chiếu hữu ích cho các nghiên cứu chọn giống cây trồng dựa trên bộ gen. Nghiên cứu công bố trên Nature Communications (31/08/2026).

Nguồn:

No comments to display

Back to top