24/09/2026 - Khác

Morning glory trong "cuộc kéo co" tiến hóa giữa biến đổi khí hậu và mất mát thụ phấn

Các nhà sinh thái học tiến hóa ghi nhận nhóm thực vật morning glory (họ Bìm bìm) đang chịu áp lực chọn lọc tự nhiên từ hai hướng trái ngược nhau. Một mặt, nhiệt độ tăng do biến đổi khí hậu tạo áp lực buộc cây phải thích nghi về thời điểm ra hoa và khả năng chịu nhiệt/hạn. Mặt khác, số lượng côn trùng thụ phấn tự nhiên (ong, bướm...) đang suy giảm ở nhiều khu vực, khiến cây chịu áp lực chọn lọc theo hướng duy trì hoặc tăng cường các đặc điểm hoa hấp dẫn côn trùng còn lại. Hai áp lực này không phải lúc nào cũng cùng chiều, tạo ra một dạng "cuộc kéo co" tiến hóa trong quần thể.

Ý nghĩa của phát hiện nằm ở việc cho thấy biến đổi khí hậu tác động đến thực vật không chỉ trực tiếp qua nhiệt độ/lượng mưa, mà còn gián tiếp qua thay đổi mạng lưới tương tác sinh thái với các loài thụ phấn. Đây là một ví dụ hữu ích để minh họa khái niệm chọn lọc tự nhiên đa hướng (multidirectional selection) trong giảng dạy tiến hóa và sinh thái học.

Nguồn:

• ScienceDaily