Skip to main content

20/08/2026 - Khác

Ảnh hưởng của tuổi mẹ lên con có thể đảo ngược trong một thế hệ — không phải do tổn thương DNA

Từ lâu người ta biết mẹ càng lớn tuổi khi sinh sản thì con càng dễ gặp một số bất lợi (ở người: nguy cơ dị tật bẩm sinh, một số bệnh cao hơn). Giả thuyết phổ biến là do tổn thương tế bào/DNA tích lũy theo tuổi mẹ. Một nghiên cứu trên trùng bánh xe (rotifer) — sử dụng hai kiểu gen khác nhau của cùng loài — phát hiện: hiệu ứng tuổi mẹ có thể biến mất hoàn toàn chỉ sau một thế hệ, điều không thể xảy ra nếu nguyên nhân là đột biến DNA tích lũy (vì DNA không thể "trẻ hóa" nhanh như vậy).

Bằng chứng cho thấy cơ chế thực sự liên quan đến biến đổi biểu sinh (epigenetic) — cụ thể là các thay đổi trong cách đóng gói/biến đổi histone, quyết định gen nào được bật hay tắt — chứ không phải thay đổi trình tự DNA. Vì cơ chế biểu sinh vốn có thể đảo ngược, phát hiện này gợi ý mở ra khả năng can thiệp để giảm bớt ảnh hưởng bất lợi của tuổi mẹ lên con trong tương lai, dù còn cần nghiên cứu thêm ở các loài phức tạp hơn, bao gồm người.

Nguồn:

Cá sấu khổng lồ từng thống trị chuỗi thức ăn Nam Mỹ thời Miocene

Phân tích các vết cắn và vết răng hóa thạch trên xương động vật ăn cỏ có niên đại 10,5–16 triệu năm tại Nam Mỹ cho thấy loài cá sấu cổ đại Purussaurus neivensis — dài tới 7 mét, nặng khoảng 1.800 kg, họ hàng của cá sấu caiman ngày nay — là kẻ săn mồi đỉnh của hệ sinh thái hồ nước ngọt khổng lồ từng bao phủ phần lớn lục địa vào thời kỳ đó, thậm chí quan trọng hơn cả các loài thú ăn thịt cùng thời.

Nghiên cứu, công bố trên Journal of Vertebrate Paleontology, dùng bằng chứng vết cắn hóa thạch (thay vì chỉ suy đoán từ kích thước cơ thể) để xác định vai trò sinh thái thực sự của loài — cách tiếp cận giúp tái dựng chính xác hơn cấu trúc chuỗi thức ăn cổ đại và minh họa sinh động cho khái niệm "kẻ săn mồi đỉnh" (apex predator) trong sinh thái học tiến hóa.

Nguồn:

No comments to display

Back to top