24/08/2026 - Khác
Bộ gene động vật tiến hóa theo những "xa lộ" cố định, không ngẫu nhiên
Nhóm nghiên cứu quốc tế (dẫn đầu bởi các nhà khoa học tại Vienna) so sánh hơn 5.800 bộ gene công khai ở cấp độ nhiễm sắc thể của 4.454 loài động vật thuộc 19 nhóm lớn, công bố trên Science Advances. Kết quả cho thấy các đoạn ADN và cấu trúc nhiễm sắc thể không xáo trộn ngẫu nhiên qua hàng trăm triệu năm tiến hóa, mà đi theo một số lượng giới hạn các "tuyến đường" tiến hóa mang tính không thể đảo ngược — khái niệm mới được gọi là "địa hình tôpô hệ gene tiến hóa" (evolutionary genome topology).
Điều thú vị là con người, bạch tuộc và san hô — dù hình dạng khác biệt hoàn toàn — vẫn mang trong nhiễm sắc thể những mảnh ghép nhận diện được từ một tổ tiên chung cách đây hơn 600 triệu năm. Phát hiện này cung cấp một bản đồ tham chiếu quan trọng cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học, giúp dự đoán mức độ ổn định/dễ biến đổi của bộ gene ở các nhóm loài khác nhau.
Nguồn:
- Animal genomes follow irreversible 'evolutionary highways' across thousands of species (Phys.org)
- Viennese Researchers Discover "Evolutionary Highways" in Animal Genomes (Vienna.at)
Mùa đánh bắt nhuyễn thể Nam Cực đóng cửa sớm năm thứ hai liên tiếp
Vụ đánh bắt nhuyễn thể (krill) Nam Cực năm 2026 phải đóng cửa từ ngày 12/8 — sớm hơn 3 tháng so với kế hoạch — sau khi các tàu đạt giới hạn sản lượng kích hoạt 620.000 tấn, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp mùa vụ kết thúc sớm. Nguyên nhân chính là biện pháp bảo tồn CM 51-07 (từng phân bổ đều áp lực đánh bắt ra 4 vùng quản lý quanh Nam Cực) hết hiệu lực cuối năm 2024; sau đó sản lượng đánh bắt tăng hơn 80%, riêng khu vực bán đảo Nam Cực — nơi cá voi, chim cánh cụt, hải cẩu phụ thuộc vào các đàn nhuyễn thể dày đặc để kiếm ăn — tăng tới 117%.
Nhuyễn thể là mắt xích nền tảng của lưới thức ăn Nam Đại Dương, nuôi sống hầu hết các loài động vật lớn trong khu vực. Ủy ban Khoa học của CCAMLR (tổ chức quản lý nghề cá Nam Cực) kết luận việc tập trung đánh bắt như hiện nay là "không thận trọng" (not precautionary) và kêu gọi cải cách khẩn cấp quy định phân bổ hạn ngạch theo vùng.
Nguồn:
No comments to display
No comments to display