Skip to main content

21/09/2026 - Khác

Răng hóa thạch hé lộ T. rex có thân nhiệt gần bằng người

Nhóm nghiên cứu UCLA phát triển một phương pháp mới đọc dấu vết hóa học còn lưu trong men răng hóa thạch để ước tính thân nhiệt lúc còn sống. Áp dụng lên mẫu vật của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Los Angeles, họ tính được Tyrannosaurus rex có thân nhiệt khoảng 36°C (97°F) — gần như tương đương con người.

Đây là bằng chứng trực tiếp đầu tiên cho thấy T. rex là loài máu nóng (nội nhiệt), giúp lý giải vì sao loài khủng long khổng lồ này có thể duy trì hoạt động và sinh sống ở vùng có khí hậu lạnh như Alaska thời tiền sử, đồng thời vẫn thích nghi được với vùng nóng hơn nhờ khả năng giữ ổn định thân nhiệt nội tại — một đặc điểm sinh lý quan trọng khi bàn về tiến hóa và sinh thái của khủng long.

Nguồn:

Sinh vật đơn bào co rút nhanh gấp 200 lần cái chớp mắt nhờ "lưới protein" điều khiển bằng canxi

Spirostomum ambiguum là một sinh vật đơn bào cỡ lớn (nhìn được bằng mắt thường) nhưng không có sợi cơ như động vật. Thay vào đó, nó sở hữu myoneme — cấu trúc dạng sợi gồm hai protein gắn canxi là centrin và Sfi1, đan lại thành một mạng lưới hình "lưới đánh cá" bao quanh tế bào. Khi bị kích hoạt bởi tín hiệu canxi, cả mạng lưới co rút đồng loạt cực nhanh, khiến toàn bộ cơ thể sinh vật rút ngắn còn 1/4 chiều dài chỉ trong chưa đầy 5 mili giây, rồi bật trở lại hình dạng ban đầu.

Đây là một trong những chuyển động sinh học nhanh nhất được ghi nhận ở cấp độ tế bào đơn lẻ, cho thấy cơ chế co cơ có thể tồn tại độc lập với cơ trong quá trình tiến hóa. Các nhà khoa học kỳ vọng cấu trúc "lưới canxi-protein" này có thể gợi ý thiết kế cho cơ nhân tạo (artificial muscle) chuyển động nhanh hơn nhiều so với vật liệu hiện nay.

Nguồn:

Loài rắn mới ở New Guinea được đặt tên theo tay guitar Slash (Guns N' Roses)

Các nhà khoa học Bảo tàng Field (Chicago) chính thức công bố một loài rắn đất mới, Lielaphis slashi, dài khoảng 71cm, màu nâu đỏ, không có nọc độc nguy hiểm cho người, được phát hiện lần đầu tại rừng New Guinea từ năm 2006 nhưng phải mất nhiều năm nghiên cứu phân loại mới xác nhận là loài mới hoàn toàn. Tên loài được đặt theo Slash — tay guitar ban nhạc Guns N' Roses — để ghi nhận ông là người có niềm đam mê lâu năm với bò sát và tích cực ủng hộ các bảo tàng, vườn thú.

Ngoài yếu tố thú vị về mặt truyền thông, câu chuyện là ví dụ tốt để minh họa cho học sinh về quy trình đặt tên khoa học (danh pháp hai phần) và thực tế rằng đa dạng sinh học ở các khu rừng nhiệt đới như New Guinea vẫn còn rất nhiều loài chưa được mô tả, kể cả với nhóm động vật đã được nghiên cứu khá kỹ như rắn.

Nguồn: