30/08/2026 - Khác

Tinh tinh ném đá vào cùng một cây suốt hơn một thập kỷ — dấu hiệu văn hoá động vật

Tại Vườn quốc gia Boé (Guinea-Bissau), các nhà nghiên cứu ghi hình tinh tinh hoang dã Tây Phi (chủ yếu con đực trưởng thành) lặp đi lặp lại hành vi ném đá vào những cây cụ thể, tạo thành đống đá tích tụ quanh gốc cây tồn tại hơn 10 năm. Khi ném đá, chúng thường hú dài (pant hoot) — tín hiệu giao tiếp tầm xa — và đôi khi đập tay/chân vào thân cây (buttress drumming); hành vi này mới chỉ ghi nhận ở 4 nhóm tinh tinh tại Tây Phi.

Vì sự xuất hiện của đá và cây không đủ để giải thích vì sao chỉ một số nhóm tinh tinh làm việc này, các nhà khoa học cho rằng đây có thể là một hành vi mang tính văn hoá — có thể dùng để đánh dấu lãnh thổ, giao tiếp xã hội hoặc mang ý nghĩa biểu tượng, tương tự cách con người dùng vật thể để đánh dấu địa điểm quan trọng. Đây là ví dụ hiếm về tinh tinh dùng "công cụ đá" ngoài mục đích kiếm ăn, có giá trị khi dạy về nguồn gốc văn hoá và giao tiếp ở linh trưởng — họ hàng gần nhất của loài người.

Nguồn:

• ScienceDaily
• The Conversation

Bỏ hoang một cánh đồng, thiên nhiên tự phục hồi thành đồng cỏ hoa dại đầy lan rừng

Tại Norfolk (Anh), một cánh đồng canh tác rộng 2 ha ngừng trồng trọt từ 2005 và chỉ được cắt cỏ khô hàng năm, không hề gieo thêm hạt giống hay can thiệp phục hồi nào khác. Theo dõi trong 11 năm (2011–2022), nhóm nghiên cứu Đại học College London ghi nhận số loài thực vật trung bình mỗi ô khảo sát tăng gấp đôi (từ khoảng 10 lên gần 20 loài), với nhiều loài quý hiếm ở địa phương xuất hiện tự nhiên, trong đó có hàng nghìn cây lan đầm lầy phương nam.

Kết quả thách thức quan niệm phổ biến rằng phục hồi đồng cỏ giàu loài bắt buộc phải gieo hạt giống thương mại hoặc can thiệp tốn kém — đôi khi chỉ cần "để yên cho tự nhiên" và duy trì chế độ quản lý tối thiểu (cắt cỏ định kỳ) là đủ, đồng thời còn giữ được đa dạng di truyền bản địa. Đây là ví dụ thực tế tốt cho bài học về diễn thế sinh thái thứ sinh và phục hồi đa dạng sinh học.

Nguồn:

• ScienceDaily
• UCL News