18/09/2026 - Khác

Tư thế "dang tay rộng" của chuột chũi định hình lại cách xương vai chịu lực

Phân tích cấu trúc xương bên trong của nhóm nghiên cứu Đại học Tsukuba (Nhật Bản) cho thấy tư thế đào hang đặc trưng của chuột chũi — hai chi trước dang rộng sang hai bên, khuỷu tay hướng lên trên — đã làm thay đổi đường truyền lực trong đai vai. Ở hầu hết thú có vú đi bốn chân trên cạn, xương bả vai (scapula) là bộ phận chính chịu lực nâng đỡ cơ thể, nhưng ở chuột chũi đào hang, xương đòn (clavicle) mới đóng vai trò quan trọng hơn.

Phát hiện này (đăng trên Journal of Anatomy) là bằng chứng cụ thể về cách một tư thế vận động chuyên biệt hóa cao — thích nghi với đời sống đào hang dưới lòng đất — có thể định hình lại chức năng của từng xương trong bộ khung xương, một ví dụ thú vị về tiến hóa hình thái theo lối sống.

Nguồn:

• Phys.org

Cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương kiếm ăn gần mặt nước vào ban đêm, tăng nguy cơ va chạm tàu thuyền

Nghiên cứu công bố ngày 16/09 trên PLOS One (nhóm Đại học Dalhousie, Canada) dùng mô hình học máy phân tích dữ liệu theo dõi cho thấy cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương — loài cực kỳ nguy cấp — kiếm ăn gần đáy biển vào ban ngày nhưng chuyển lên gần mặt nước vào ban đêm, có thể để theo sát sự di chuyển của con mồi phù du. Đây là hành vi kiếm ăn ban đêm ở tầng mặt trước đây chưa từng được ghi nhận ở loài này. Mô hình học máy dự đoán đúng hành vi kiếm ăn khớp với quan sát thủ công tới 95%.

Khoảng 25% thời gian kiếm ăn này diễn ra bên ngoài các vùng cấm tàu thuyền hiện có, trong khi việc quan sát và né tránh cá voi bằng mắt thường vào ban đêm gần như bất khả thi. Kết quả cho thấy các biện pháp bảo vệ hiện tại bỏ sót một khoảng trống rủi ro quan trọng, gợi ý cần điều chỉnh vùng/khung giờ hạn chế tàu thuyền để giảm nguy cơ va chạm gây chết cá voi.

Nguồn:

• Phys.org
• EurekAlert!