29/08/2026 - Khác
Chỉ riêng sự hiện diện của con người cũng đủ làm thay đổi cách động vật hoang dã di chuyển
Một nghiên cứu quy mô lớn phân tích dữ liệu GPS hàng tuần của 4.581 cá thể động vật có vú và chim trên khắp nước Mỹ, đối chiếu với dữ liệu định vị điện thoại di động ẩn danh (độ phân giải cấp khu vực) để đo mức độ hiện diện của con người. Đây là lần đầu tiên loại dữ liệu này được dùng để tách riêng ảnh hưởng của sự hiện diện con người (đi lại, hoạt động) khỏi ảnh hưởng của biến đổi cảnh quan dài hạn như đô thị hóa hay nông nghiệp, nhờ tận dụng dữ liệu thu thập được trong đại dịch COVID-19. Kết quả: sự hiện diện của con người ảnh hưởng đến hơn 65% số loài được theo dõi, với mức phản ứng khác nhau rất nhiều giữa các loài; khoảng 60% loài có xu hướng phản ứng mạnh hơn ở những môi trường sống còn ít bị con người biến đổi.
Phát hiện cho thấy chỉ riêng việc con người có mặt — không cần xây dựng hạ tầng — cũng có thể tác động đến động vật hoang dã mạnh tương đương đường sá hay đô thị. Vì các loài phản ứng rất khác nhau, nhóm nghiên cứu cho rằng các biện pháp bảo tồn cần được thiết kế riêng theo từng loài thay vì áp dụng chung một công thức.
Nguồn:
Chôn 2.000 chiếc quần lót để đo "sức khỏe" đất trên khắp Thụy Sĩ
Đại học Zurich (UZH) và Agroscope (Thụy Sĩ) huy động khoảng 1.000 công dân khoa học chôn hơn 2.000 chiếc quần lót cotton và 12.000 túi trà tại khoảng 1.000 địa điểm trên khắp Thụy Sĩ, sau đó đào lên sau 2 tháng để đánh giá mức độ hoạt động sinh học của đất. Nguyên lý: vải cotton phân hủy càng nhanh thì hệ sinh vật đất (vi khuẩn, nấm, động vật đất) càng hoạt động mạnh, nên tốc độ phân hủy được dùng làm chỉ số đo nhanh "sức khỏe" đất. Kết quả công bố trên tạp chí Plants, People, Planet cho thấy hình thức sử dụng đất là yếu tố dự báo mạnh nhất cho tốc độ phân hủy: đất vườn có hoạt động sinh học cao nhất, đất bãi cỏ (lawn) thấp nhất.
Đây là một ví dụ về công dân khoa học (citizen science) quy mô lớn phục vụ nghiên cứu môi trường — khoảng 240 người tham gia được ghi nhận là đồng tác giả của công bố khoa học, đổi lại họ nhận được kết quả phân tích đất và tư vấn quản lý đất bền vững. Phương pháp đơn giản, chi phí thấp này có thể nhân rộng để theo dõi sức khỏe đất ở nhiều nơi khác.
Nguồn:
No comments to display
No comments to display