13/08/2026 - Công nghệ sinh học

Biến len cừu thành vật liệu sinh học giúp tái tạo xương

Nhóm nghiên cứu tại King's College London (Anh) chiết xuất keratin — một protein cấu trúc — từ len cừu, chế tạo thành màng sinh học rồi cấy thử nghiệm trên hộp sọ chuột có tổn thương xương không tự lành. So với collagen (vật liệu "chuẩn vàng" hiện dùng trong nha khoa và y học tái tạo), xương mới hình thành nhờ khung keratin có cấu trúc sợi sắp xếp có tổ chức hơn, gần giống xương tự nhiên khỏe mạnh hơn, dù tổng lượng xương tạo ra ít hơn so với dùng collagen.

Len cừu là phụ phẩm nông nghiệp giá rẻ, dồi dào và thường bị bỏ đi, trong khi collagen tốn kém và dễ thoái hóa nhanh khi chịu lực. Nhóm tác giả đánh giá đây là bước tiến quan trọng đưa keratin trở thành một lớp vật liệu sinh học tái tạo mới, dù mới chỉ được thử nghiệm trên động vật, còn cách xa việc ứng dụng lâm sàng trên người.

Nguồn:

• ScienceDaily

Chế tạo "kim tiêm nano" bằng DNA để đưa vật chất vào tế bào nhân tạo

Nhóm nghiên cứu Đại học Stuttgart (Đức) chế tạo một thiết bị nano từ DNA origami (kỹ thuật gấp DNA thành cấu trúc 3D) mô phỏng nguyên lý "kim tiêm" mà một số vi khuẩn dùng để đâm xuyên và bơm protein vào tế bào chủ. Thiết bị gồm một đế bám vào màng lipid và một "kim" có thể trượt ra/vào nhờ phản ứng dịch chuyển sợi DNA, cho phép xuyên màng đưa vật chất vào tế bào nhân tạo (synthetic cell) rồi rút ra mà không phá hủy vĩnh viễn màng tế bào. Nhóm đã dùng công cụ này để khởi động phản ứng chuỗi DNA, kích hoạt phiên mã RNA và đưa enzyme cắt RNA vào bên trong các khoang tế bào nhân tạo, kiểm soát được cả về không gian lẫn thời điểm.

Đây là bước tiến của công nghệ sinh học tổng hợp (synthetic biology): thay vì chỉ dựa vào ái lực phân tử, các thiết bị DNA giờ có thể chủ động "thao tác cơ học" với màng sinh học. Nhóm tác giả kỳ vọng công nghệ này mở đường cho các phương pháp đưa protein, acid nucleic vào tế bào một cách có kiểm soát, ứng dụng trong liệu pháp phân tử và giao diện sinh học kỹ thuật trong tương lai. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Nanotechnology.

Nguồn:

• EurekAlert! (Đại học Stuttgart)