29/09/2026 - Công nghệ sinh học
"Hồi sinh phân tử": tái tạo peptide kháng khuẩn cổ đại từ voi ma mút, mạnh hơn cả phiên bản của người hiện đại
Các nhà sinh học tại Đại học Oregon dùng phương pháp tin sinh học để suy luận ngược trình tự các peptide kháng khuẩn tự nhiên (antimicrobial peptides) của tổ tiên các loài thú có nhau thai, có niên đại tới 160 triệu năm, rồi tổng hợp lại các phân tử này trong phòng thí nghiệm — cách tiếp cận được gọi là "hồi sinh phân tử" (molecular de-extinction). Đáng chú ý, một phân tử được tái tạo từ ADN voi ma mút lông xoăn đã tuyệt chủng hàng chục nghìn năm cho thấy khả năng tiêu diệt vi khuẩn kháng thuốc mạnh hơn một số phiên bản peptide tương đương ở người hiện đại; khác biệt chủ yếu đến từ một đột biến đơn lẻ trong chuỗi amino acid. Công trình công bố trên PLOS Biology.
Đây là hướng đi mới trong cuộc chiến chống vi khuẩn kháng kháng sinh — thay vì chỉ tìm kháng sinh từ vi sinh vật hoặc tổng hợp hóa học, các nhà khoa học khai thác "kho lưu trữ" đa dạng sinh hóa từ các loài đã tuyệt chủng. Đây vẫn là nghiên cứu tiền lâm sàng, còn cách xa việc trở thành thuốc thực tế, nhưng minh họa sinh động cho việc kết hợp tin sinh học, tiến hóa và công nghệ gen trong nghiên cứu dược phẩm.
Nguồn:
Cảm biến nanopore mới nhận diện đồng thời amino acid, đường và peptide với độ chính xác 98,7%
Nhóm nghiên cứu biến đổi một loại porin vi khuẩn (Mycobacterium smegmatis porin A) bằng cách gắn thêm một "đầu nối" hóa học đa chức năng vào vị trí co thắt của lỗ nanopore, tạo ra cảm biến có khả năng nhận diện cùng lúc 21 loại amino acid tạo protein, một số amino acid biến đổi sau dịch mã, các nucleoside monophosphate (kể cả dạng biến đổi biểu sinh), đường đơn và peptide. Khi kết hợp với thuật toán học máy để phân loại tín hiệu điện đặc trưng của từng phân tử đi qua lỗ nanopore, hệ thống đạt độ chính xác phân loại 98,7%. Công trình công bố trên Nature Biotechnology.
Công nghệ nanopore vốn nổi tiếng nhất với việc giải trình tự ADN/RNA (như máy Nanopore của Oxford Nanopore Technologies); nghiên cứu này mở rộng khả năng ứng dụng của nanopore sang phân tích đa dạng phân tử sinh học cùng lúc trong một lần đo — hữu ích cho chẩn đoán, nghiên cứu chuyển hóa và kiểm soát chất lượng dược phẩm sinh học, vì hiện các phương pháp phân tích riêng lẻ (như khối phổ) thường phải tách biệt cho từng loại phân tử.
Nguồn:
No comments to display
No comments to display