26/08/2026 - Công nghệ sinh học
Sàng lọc CRISPR tìm ra "công tắc" giúp tế bào T già yếu chống ung thư hiệu quả trở lại
Nhóm nghiên cứu tại Mass General Brigham Cancer Institute dùng kỹ thuật sàng lọc CRISPR toàn hệ gene trên tế bào T để tìm nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy giảm khả năng chống ung thư theo tuổi tác — một rào cản lớn của liệu pháp miễn dịch. Họ xác định hai gene chủ chốt: mất gene Dusp5 (vốn kìm hãm tín hiệu ERK) giúp tăng tăng sinh tế bào T; mất gene Zfp219 (một yếu tố ức chế phiên mã) giúp tái lập trình biểu sinh, tăng tiết granzyme và tăng khả năng tiêu diệt khối u. Ở chuột già, việc loại bỏ Zfp219 kết hợp với thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch anti-PD-1 giúp tăng mạnh hiệu quả chống khối u so với chỉ dùng một biện pháp.
Ở người, gene tương đồng ZNF219 biểu hiện cao hơn trong tế bào T ở bệnh nhân ung thư lớn tuổi, và mức biểu hiện cao này liên quan đến tiên lượng sống sót kém hơn sau điều trị bằng thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch — gợi ý ZNF219/Zfp219 có thể trở thành đích thuốc mới giúp cải thiện hiệu quả liệu pháp miễn dịch ung thư ở người cao tuổi.
Nguồn:
Xúc tác đơn nguyên tử biến phế phẩm thực vật thành hóa chất giá trị
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Manchester chế tạo một loại xúc tác "đơn nguyên tử" gồm các nguyên tử ruthenium riêng lẻ gắn trên vật liệu carbon pha nitơ, có khả năng bẻ gãy lignin — thành phần tạo độ cứng cho cây và là nguồn hóa chất thơm tái tạo lớn nhất trong tự nhiên, nhưng vốn rất khó phân giải do cấu trúc phân tử phức tạp. Nhóm xác định được vị trí hoạt động chính là "Ru-N4", giúp kích hoạt oxy để cắt đứt cả liên kết carbon-oxy và carbon-carbon trong lignin; xúc tác này hoạt động hiệu quả ở điều kiện tương đối nhẹ (không cần hóa chất khắc nghiệt) và chuyển hóa gần như hoàn toàn lignin mẫu lẫn lignin thật lấy từ phế phẩm nông-lâm nghiệp thành phenol và các hợp chất thơm có giá trị.
Công nghệ này mở hướng biến phế phẩm nông-lâm nghiệp (vốn có thể chứa tới 35% lignin) thành nguyên liệu cho nhiên liệu, nhựa và vật liệu khác, góp phần giảm phụ thuộc vào hóa chất có nguồn gốc dầu mỏ.
Nguồn:
No comments to display
No comments to display