16/09/2026 - Công nghệ sinh học

"Đóng dày" RNA sửa đổi hóa học giúp tăng vọt hiệu suất chỉnh sửa gen prime editing

Prime editing là kỹ thuật chỉnh sửa gen chính xác, nhưng hiệu suất khi thực hiện trực tiếp trong cơ thể sống từ trước đến nay còn thấp vì RNA dẫn đường (pegRNA) dễ bị phân hủy. Nhóm nghiên cứu đã gắn các nhóm hóa học bền vững (2′-O-methyl, 2′-fluoro, phosphorothioate) trải khắp toàn bộ pegRNA — thay vì chỉ ở hai đầu như cách làm trước đây — tạo ra phiên bản gọi là Sem⁺-epegRNA. Khi truyền qua hạt nano lipid vào gan chuột, phiên bản mới chỉnh sửa thành công gen Pcsk9 ở 67% tế bào gan chỉ sau một liều tiêm tĩnh mạch; ở liều tương đương mức dùng lâm sàng, hiệu suất cao gấp gần 80 lần so với pegRNA cải tiến kiểu cũ, giúp giảm 96% nồng độ protein Pcsk9 và 60% cholesterol trong máu.

Cách "đóng dày" RNA này có thể áp dụng cho nhiều loại RNA dẫn đường khác (sgRNA của Cas9, base editor…) mà không làm tăng đáng kể lỗi ngoài mục tiêu, hứa hẹn đưa liệu pháp prime editing dạng tiêm tĩnh mạch (không cần lấy tế bào ra ngoài cơ thể để chỉnh sửa) tới gần ứng dụng lâm sàng hơn, ví dụ điều trị các rối loạn cholesterol do di truyền.

Nguồn:

• CRISPR Medicine News