03/09/2026 - Y học
Fructose "âm thầm" thúc đẩy béo phì qua con đường mới ở ruột non
Một nghiên cứu của Đại học California, Irvine (công bố trên Science Advances) phát hiện cơ chế mới giải thích vì sao fructose gây béo phì không chỉ vì lượng calo. Trên chuột, khi fructose được chuyển hóa ngay tại ruột non, nó làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, kích thích đại thực bào ở nhung mao ruột tăng sinh, từ đó thúc đẩy các mạch bạch huyết nhỏ trong nhung mao (lacteal) phát triển dài hơn. Nhung mao có lacteal dài hơn đồng nghĩa với diện tích hấp thu chất béo từ thức ăn lớn hơn. Khi các nhà khoa học ngăn chặn quá trình chuyển hóa fructose tại ruột, chuột được bảo vệ khỏi béo phì và kháng insulin do fructose gây ra, đi kèm với lacteal ngắn lại và hấp thu chất béo giảm.
Phát hiện này cho thấy fructose không chỉ đơn thuần cộng thêm calo mà còn "tái lập trình" cấu trúc ruột để hấp thu chất béo nhiều hơn — một cơ chế mới trong bức tranh chuyển hóa của chế độ ăn nhiều đường/chất béo hiện đại. Nghiên cứu mới thực hiện trên chuột, cần thêm dữ liệu ở người để khẳng định, nhưng mở ra hướng can thiệp mới nhắm vào con đường ruột-bạch huyết thay vì chỉ giảm calo.
Nguồn:
Xét nghiệm máu BioTAK giúp phân biệt "hội chứng trái tim tan vỡ" với nhồi máu cơ tim
Hội chứng Takotsubo (còn gọi "trái tim tan vỡ") có triệu chứng gần như giống hệt nhồi máu cơ tim — đau ngực, biến đổi điện tâm đồ, men tim tăng — nhưng không có tắc động mạch vành, chiếm khoảng 2% các ca ban đầu nghi nhồi máu cơ tim và tới 10% phụ nữ bị hội chứng vành cấp. Nhóm nghiên cứu tại Đại học Zurich (UZH) xây dựng thang điểm BioTAK, kết hợp giới tính sinh học với 4 dấu ấn sinh học trong máu, giúp phân biệt hai bệnh cảnh mà không cần chụp mạch vành xâm lấn. Khi kiểm chứng trên gần 1.800 bệnh nhân, thang điểm phân loại đúng khoảng 90% trường hợp.
Hai trong số các dấu ấn sinh học mới cho thấy Takotsubo có cơ chế bệnh sinh khác biệt về bản chất: một protein liên quan đến trục não-tim (điều hòa phản ứng stress, trương lực mạch máu), protein còn lại liên quan đến độ ổn định mảng xơ vữa — củng cố giả thuyết Takotsubo không do xơ vữa động mạch gây ra. Công cụ này có thể giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị nhanh hơn, tránh thủ thuật xâm lấn không cần thiết.
Nguồn:
No comments to display
No comments to display