14/08/2026 - Y học

"Khóa" liệu pháp ung thư: chỉ kích hoạt bên trong khối u

Nhóm nghiên cứu vừa công bố một phân tử trị liệu ung thư mới — tạm gọi Pro-LYTAC — được thiết kế ở trạng thái "khóa", không hoạt động khi lưu thông trong máu. Phân tử chỉ được "mở khóa" khi gặp glutathione, một chất có nồng độ cao bất thường bên trong tế bào khối u. Sau khi kích hoạt, Pro-LYTAC gắn vào một loại protein mà tế bào ung thư dùng để "trốn" hệ miễn dịch, rồi kéo protein này tới lysosome (bào quan tiêu hóa của tế bào) để phân hủy. Thử nghiệm trên chuột cho thấy khối u giảm kích thước rõ rệt.

Điểm đáng chú ý là thuốc gần như không tích tụ ở gan — cơ quan thường chịu ảnh hưởng phụ từ các liệu pháp miễn dịch ung thư tác động toàn thân. Cơ chế "khóa theo vị trí" mở ra hướng giảm tác dụng phụ ngoài ý muốn cho các liệu pháp nhắm trúng đích. Đây mới là kết quả trên mô hình chuột, còn cần nhiều bước thử nghiệm lâm sàng trước khi ứng dụng cho người.

Nguồn: https://medicalxpress.com/news/2026-08-cancer-therapeutic-tumors-limiting-exposure.html

Béo bụng + thiếu vitamin D: nguy cơ tử vong tăng hơn gấp đôi ở người trên 50 tuổi

Nhóm nghiên cứu từ Đại học Liên bang São Carlos (Brazil) và University College London (Anh) phân tích dữ liệu 6 năm từ 5.520 người tham gia English Longitudinal Study of Ageing (ELSA). Riêng béo bụng (vòng bụng trên 102cm ở nam, trên 88cm ở nữ) làm tăng nguy cơ tử vong 47%; riêng thiếu vitamin D (dưới 30 nmol/L) làm tăng nguy cơ tới 91%. Khi hai yếu tố này cùng xuất hiện, nguy cơ tử vong tăng tới 123% so với người không có yếu tố nào — mức tăng lớn hơn nhiều so với cộng dồn hai rủi ro riêng lẻ.

Kết quả gợi ý nên tầm soát đồng thời cả vòng bụng và nồng độ vitamin D trong khám sức khỏe định kỳ cho người trên 50 tuổi. Cần lưu ý đây là nghiên cứu quan sát (observational), nên chỉ cho thấy mối liên hệ chứ chưa khẳng định quan hệ nhân quả trực tiếp.

Nguồn: https://medicalxpress.com/news/2026-08-combination-abdominal-obesity-vitamin-d.html

https://agencia.fapesp.br/combination-of-abdominal-obesity-and-vitamin-d-deficiency-more-than-doubles-the-risk-of-death-in-people-over-50/58861