22/09/2026 - Y học
Ngừng thuốc GLP-1 (Ozempic, Wegovy, Mounjaro...) có thể làm mất nhanh lợi ích bảo vệ tim mạch
Một nghiên cứu trên hơn 333.000 cựu chiến binh Mỹ mắc đái tháo đường type 2 (Đại học Washington ở St. Louis) cho thấy lợi ích tim mạch của thuốc GLP-1 biến mất khá nhanh sau khi ngừng dùng. Nhóm ngừng thuốc từ 6 tháng trở lên đã bắt đầu mất lợi ích bảo vệ; sau 2 năm ngừng thuốc, nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong cao hơn tới 22% so với nhóm duy trì điều trị liên tục. Ngược lại, người dùng thuốc liên tục suốt 3 năm giảm được 18% nguy cơ so với nhóm dùng sulfonylurea.
Điều đáng chú ý là khi quay lại dùng thuốc sau gián đoạn, lợi ích tim mạch chỉ phục hồi một phần chứ không trở về mức ban đầu. Nhóm nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng cho thấy GLP-1 cần được xem là điều trị mạn tính lâu dài, và việc gián đoạn (thường do chi phí, tác dụng phụ hoặc thiếu thuốc) có thể để lại "vết sẹo chuyển hóa" khó khắc phục hoàn toàn.
Nguồn:
Cấy điện cực não mảnh như kim, làm được ba việc cùng lúc
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Kỹ thuật Đan Mạch (DTU) cùng Đại học Copenhagen và UCL đã phát triển một điện cực não mềm dẻo, mảnh dưới nửa milimét (gọi là mAxialtrode), có thể vừa ghi tín hiệu điện não, vừa truyền thuốc, vừa kích thích bằng ánh sáng tại nhiều vị trí dọc theo chiều dài của nó — thay vì chỉ tác động tại một điểm như sợi quang truyền thống. Thiết bị làm từ vật liệu mềm giống nhựa quang học nên ít gây tổn thương mô hơn điện cực cứng bằng silicon.
Thử nghiệm trên chuột sống cho thấy thiết bị ghi được hoạt động điện ở cả vỏ não và hồi hải mã, đồng thời tiêm được các chất khác nhau tại các độ sâu cách nhau gần 3mm chỉ bằng một sợi cấy duy nhất. Đây mới là công cụ nghiên cứu, còn cách xa ứng dụng lâm sàng, nhưng nhóm nghiên cứu kỳ vọng có thể hỗ trợ nghiên cứu sâu hơn về động kinh và các bệnh liên quan đến thân não.
Nguồn:
Viêm mạn tính âm thầm "tái định hình" cấu trúc tim, tăng 43% nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ
Nghiên cứu trên gần 480.000 người trưởng thành ở Anh (MRC Laboratory of Medical Sciences và Imperial College London) sử dụng dấu ấn viêm trong máu (glycoprotein acetyls - GlycA) kết hợp hình ảnh học tim và dữ liệu di truyền. Nhóm có mức viêm cao nhất (20% cao nhất) có nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao hơn 43% so với nhóm thấp nhất, đồng thời có xu hướng thành tim dày hơn, buồng tim nhỏ hơn và khả năng đổ đầy kém hơn — những thay đổi âm thầm diễn ra nhiều năm trước khi có triệu chứng.
Viêm mạn tính này liên quan chặt với hoàn cảnh kinh tế - xã hội, sức khỏe tâm thần, hút thuốc và béo phì, bên cạnh yếu tố di truyền. Nhóm nghiên cứu xác định một số protein viêm (họ interleukin-1 và TNF) là đích tiềm năng cho thuốc chống viêm đang thử nghiệm, mở ra khả năng phòng ngừa bệnh tim mạch từ giai đoạn chưa có triệu chứng.
Nguồn:
Não người có thể thực chất là hai "cơ quan" tiến hóa riêng biệt ghép lại
Nghiên cứu của Stanford Medicine (công bố trên Nature Neuroscience) thách thức quan điểm truyền thống rằng toàn bộ não phát triển từ một quần thể tế bào tiền thân duy nhất. Nhóm phát hiện não trước/não giữa (Otx2+) và não sau/thân não (Gbx2+) tách biệt nhau ngay từ giai đoạn phôi rất sớm, với cấu hình chromatin khác nhau ngay từ đầu — không phải một nhánh rẽ muộn từ cùng một nguồn. Đối chiếu tiến hóa hơn 550 triệu năm ở gà, cá ngựa vằn, giun sồi và sứa cho thấy mô hình "hai hệ thần kinh" này rất cổ xưa.
Từ phát hiện này, lần đầu tiên nhóm tạo được tế bào thần kinh thân não (hindbrain) chức năng từ tế bào gốc đa năng người trong đĩa nuôi cấy — điều trước đây rất khó vì các nỗ lực trước đó cố "ép" tế bào tiền thân não trước biệt hóa thành tế bào não sau, vốn không khả thi theo con đường phát triển riêng của nó. Đây có thể mở ra hướng nghiên cứu mới cho các bệnh liên quan thân não như xơ cứng cột bên teo cơ (ALS) và teo cơ tủy sống (SMA), vốn rất khó lấy mô bệnh phẩm từ người sống.
No comments to display
No comments to display