24/08/2026 - Y học
Kích thích não sâu giúp cải thiện nói và nuốt sau chấn thương sọ não
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Pittsburgh (Mỹ) vừa công bố một thử nghiệm bước đầu (proof-of-concept) trên bệnh nhân chấn thương sọ não gặp khó khăn về phát âm và nuốt. Họ đặt điện cực kích thích ở vùng đồi thị vận động (motor thalamus) — nơi kết nối với vỏ não vận động — và phát xung điện tần số thấp; kết quả cho thấy khả năng kiểm soát cơ mặt và lưỡi được cải thiện, với một bệnh nhân ghi nhận mức cải thiện 8–20% về khả năng nuốt, cử động mặt và độ rõ lời nói.
Đây là hướng đi mới vì hiện chưa có liệu pháp hiệu quả cho hơn 5 triệu người ở Mỹ đang sống với chứng khó nuốt hoặc rối loạn phát âm sau chấn thương não. Tuy nhiên nghiên cứu mới chỉ ở quy mô rất nhỏ, cần các thử nghiệm lớn hơn để đánh giá độ an toàn và hiệu quả lâu dài trước khi ứng dụng rộng rãi.
Nguồn:
- Low-frequency deep brain stimulation improves speech and swallowing after traumatic brain injury, Pitt study shows (EurekAlert)
- Deep brain stimulation shows potential to improve communication after traumatic brain injury (MedicalXpress)
Người nói nhiều ngôn ngữ có não "trẻ" hơn về mặt sinh học
Một nghiên cứu quan sát mới cho thấy những người sử dụng thành thạo bốn ngôn ngữ trở lên có các chỉ số lão hóa não bộ (đo qua hình ảnh học thần kinh) trẻ hơn trung bình khoảng 13 năm so với người chỉ nói một ngôn ngữ. Mức chênh lệch giảm dần theo số ngôn ngữ sử dụng, gợi ý một mối liên hệ có tính "liều lượng" giữa việc luyện tập đa ngôn ngữ và tốc độ lão hóa thần kinh.
Cơ chế được cho là liên quan đến việc chuyển đổi ngôn ngữ liên tục buộc não duy trì hoạt động ở nhiều vùng kiểm soát nhận thức, tương tự "bài tập thể dục cho não". Đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả — người đa ngôn ngữ có thể khác biệt sẵn về lối sống, giáo dục hoặc yếu tố xã hội khác.
Nguồn:
No comments to display
No comments to display